ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ (ECtHR) 11 დეკემბერს გამოაქვეყნა გადაწყვეტილება, რომლითაც დაადგინა საქართველოს მხრიდან ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის სამი მუხლის დარღვევა 2019 წლის 20-21 ივნისს, ე.წ. „გავრილოვის ღამის“ მოვლენების დროს. ეს გადაწყვეტილება ეხება საქმეებს, რომლებიც დაკავშირებულია თბილისში გამართული საპროტესტო აქციის ძალადობრივი გზით დაშლასთან.

სასამართლოს გადაწყვეტილება კონვენციის დარღვევების შესახებ

სტრასბურგის სასამართლომ ერთხმად დაადგინა, რომ საქართველომ დაარღვია კონვენციის მე-3 მუხლი, რომელიც კრძალავს არაადამიანურ და დამამცირებელ მოპყრობას 26 განმცხადებლიდან 24-ის მიმართ. სასამართლომ ასევე დაადგინა მე-10 მუხლის დარღვევა, რომელიც იცავს გამოხატვის თავისუფლებას 14 განმცხადებლისთვის და მე-11 მუხლის დარღვევა, რომელიც ეხება შეკრების თავისუფლებას 11 განმცხადებლისთვის. სასამართლომ არ დაადგინა 38-ე მუხლის დარღვევა, რომელიც სახელმწიფოს ავალდებულებს, ითანამშრომლოს სასამართლოსთან.

აღნიშნული გადაწყვეტილება ეხება ხუთ განაცხადს: „ბერიკაშვილი საქართველოს წინააღმდეგ“, „კურდოვანიძე და სხვები საქართველოს წინააღმდეგ“, „ბაღაშვილი და სხვები საქართველოს წინააღმდეგ“, „სვანიძე საქართველოს წინააღმდეგ“ და „ჩიქოვანი და სხვები საქართველოს წინააღმდეგ“.

ფონის შესახებ

2019 წლის 20 ივნისს, თბილისში დაიწყო მასობრივი საპროტესტო აქცია, რომელიც გამოწვეული იყო რუსეთის დუმის დეპუტატის, სერგეი გავრილოვის მიერ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის სავარძელში დაჯდომით. აღნიშნულმა ფაქტმა საზოგადოების დიდი უკმაყოფილება გამოიწვია. საპროტესტო აქცია პარლამენტის შენობის წინ მიმდინარეობდა და მოგვიანებით ძალადობრივ შეტაკებებში გადაიზარდა პოლიციასთან. ხელისუფლებამ გამოიყენა ცრემლსადენი გაზი, რეზინის ტყვიები და წყლის ჭავლი აქციის დასაშლელად, რის შედეგადაც ასობით ადამიანი დაშავდა.

საქართველოს ხელისუფლების რეაქცია

საქართველოს ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ დაიწყებს სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილების შესწავლას და მიიღებს შესაბამის ზომებს. თუმცა, ოპოზიციური პარტიები და არასამთავრობო ორგანიზაციები აკრიტიკებენ ხელისუფლებას იმის გამო, რომ მათ არ გამოიძიეს სათანადოდ ძალადობის ფაქტები და არ დასაჯეს დამნაშავეები.

მომავალი პერსპექტივები

სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილება მნიშვნელოვანია იმ თვალსაზრისით, რომ იგი აკისრებს საქართველოს სახელმწიფოს პასუხისმგებლობას 2019 წლის 20-21 ივნისის მოვლენებზე. მოსალოდნელია, რომ ამ გადაწყვეტილებას ექნება გავლენა საქართველოს სასამართლო სისტემაზე და ხელს შეუწყობს ადამიანის უფლებების დაცვის გაძლიერებას ქვეყანაში. გარდა ამისა, გადაწყვეტილება შესაძლოა გახდეს პრეცედენტი სხვა მსგავსი საქმეებისთვის.